Si arrijnë macet ta gjejnë shtëpinë edhe nga dhjetëra kilometra larg? Sekreti i “GPS-it” të tyre

Disa mace kthehen te pronarët edhe pas shumë kohësh, ndërsa të tjera humbasin fare pranë shtëpisë. Ekspertët shpjegojnë çfarë e bën dallimin dhe pse ky instinkt nuk funksionon te të gjitha macetMacet, këto kafshë shtëpiake që shpesh na befasojnë me sjelljen e tyre, kanë një aftësi të veçantë për t'u orientuar në hapësirë dhe, në disa raste, për ta gjetur rrugën drejt shtëpisë edhe pasi janë larguar shumë prej saj.Janë të njohura rastet kur macet kanë përshkuar dhjetëra kilometra për t'u kthyer te pronarët e tyre. Kjo aftësi, e quajtur shpesh “GPS i brendshëm”, vazhdon të jetë objekt interesimi për studiuesit dhe dashamirësit e kafshëve.Por si arrijnë macet të orientohen dhe pse disa prej tyre kthehen në shtëpi, ndërsa të tjerat humbasin përgjithmonë?Ekspertja e felinologjisë dhe e sjelljes së kafshëve, Julija Malkova, shpjegon se ekzistojnë disa faktorë që ndikojnë në këtë aftësi, ndër të cilët më të rëndësishmit janë përvoja, mënyra e jetesës dhe orientimi në mjedis.Sekreti i orientimit: A kanë macet një busull të brendshme?Sipas Malkovës, një nga shpjegimet e mundshme për aftësinë e maceve për t'u kthyer në shtëpi lidhet me atë që shpesh quhet “busull e brendshme”.Megjithatë, kjo nuk do të thotë se macet kanë një sistem navigimi të ngjashëm me pajisjet elektronike GPS. Mekanizmat e saktë që u mundësojnë të orientohen në distanca të mëdha ende nuk janë kuptuar plotësisht.Ekspertja thekson se aftësia për të gjetur rrugën varet shumë nga përvoja dhe mjedisi ku është rritur macja.Nëse humbet një mace që ka jetuar gjithmonë brenda shtëpisë dhe nuk është mësuar të dalë jashtë, ajo mund ta ketë shumë të vështirë të orientohet në një mjedis të panjohur.Ndryshe qëndron situata me macet që janë rritur në fshat ose kanë kaluar shumë kohë në natyrë. Ato zakonisht kanë më shumë përvojë në eksplorimin e territorit, njohjen e aromave dhe përdorimin e pikave orientuese.Kjo përvojë mund t'i ndihmojë të gjejnë rrugën e kthimit, megjithëse nuk garanton që do t'ia dalin gjithmonë. fo