PërgjegjësiaPse disa njerëz ikin nga përgjegjësia sapo lind një problem
2 min čitanja
Përgjegjësia
Pse disa njerëz ikin nga përgjegjësia sapo lind një problem
💡 Reakcije čitalacaUčitavamo…
Derisa gjithçka shkon mirë, e theksojnë rolin dhe vendimet e tyre. Por kur diçka dështon, tregimi ndryshon: “nuk dija”, “nuk vendosa unë”, “mendova se gjithçka ishte në rregull”Derisa gjithçka funksionon, disa njerëz me dëshirë theksojnë rolin, vendimet dhe meritat e tyre. Por sapo problemi bëhet i dukshëm dhe duhet shpjeguar se kush çfarë dinte dhe çfarë bëri, tregimi ndryshon. Papritur, ata “nuk ishin të informuar”, “nuk kishin marrë pjesë në vendimmarrje” ose “kishin menduar se gjithçka ishte në rregull”.Pse për disa njerëz është kaq e vështirë të thonë thjesht: “Kam gabuar”?Marrja e përgjegjësisë nuk nënkupton vetëm pranimin e një veprimi. Ajo do të thotë të pranosh pasojat e vendimeve të tua, të përpiqesh ta korrigjosh atë që mundesh dhe të përballosh mundësinë që të tjerët ta ndryshojnë mendimin për ty.Pikërisht këtu lind vështirësia. Për dikë që e lidh fort vlerën personale me pozitën, autoritetin ose imazhin e të qenit i aftë, pranimi i një gabimi mund të ndihet si kërcënim. Në vend që të tregojë çfarë ka ndodhur, ai mund ta zvogëlojë rolin e vet, ta ndryshojë rrëfimin ose ta zhvendosë përgjegjësinë te dikush tjetër.Kur “merita është e imja” shndërrohet në “nuk dija asgjë”Në psikologji njihet ajo që quhet prirje vetëfavorizuese. Njerëzit kanë prirjen që sukseset t’ia atribuojnë më shpesh aftësive, dijes dhe përpjekjeve të tyre, ndërsa dështimet t’ua faturojnë rrethanave, njerëzve të tjerë ose informacionit që pretendojnë se nuk e kanë pasur.Një meta-analizë e publikuar në Psychological Bulletin, e cila përfshiu 266 studime dhe 503 rezultate të pavarura, tregoi se kjo prirje është mjaft e përhapur, megjithëse ndryshon sipas moshës, kulturës dhe faktorëve të tjerë psikologjikë.Kjo nuk do të thotë se çdo person që mbrohet është i pandershëm. Ndonjëherë dikush vërtet nuk i ka pasur të gjitha informacionet. Problemi lind kur fillon ta mohojë atë që ka ditur, ta zvogëlojë fuqinë e vet vendimmarrëse ose të paraqitet si vëzhgues i një situate ku ka qenë pjesëmarrës
Te
TelegrafiIzvorni izdavač
Imaš stručno mišljenje ili uvid iz prve ruke?
Pošalji svoju analizu, reakciju ili repliku i pridruži se mreži nezavisnih autora Balkan.news.
Derisa gjithçka shkon mirë, e theksojnë rolin dhe vendimet e tyre. Por kur diçka dështon, tregimi ndryshon: “nuk dija”, “nuk vendosa unë”, “mendova se gjithçka ishte në rregull”Derisa gjithçka funksionon, disa njerëz me dëshirë theksojnë rolin, vendimet dhe meritat e tyre. Por sapo problemi bëhet i dukshëm dhe duhet shpjeguar se kush çfarë dinte dhe çfarë bëri, tregimi ndryshon. Papritur, ata “nuk ishin të informuar”, “nuk kishin marrë pjesë në vendimmarrje” ose “kishin menduar se gjithçka ishte në rregull”.Pse për disa njerëz është kaq e vështirë të thonë thjesht: “Kam gabuar”?Marrja e përgjegjësisë nuk nënkupton vetëm pranimin e një veprimi. Ajo do të thotë të pranosh pasojat e vendimeve të tua, të përpiqesh ta korrigjosh atë që mundesh dhe të përballosh mundësinë që të tjerët ta ndryshojnë mendimin për ty.Pikërisht këtu lind vështirësia. Për dikë që e lidh fort vlerën personale me pozitën, autoritetin ose imazhin e të qenit i aftë, pranimi i një gabimi mund të ndihet si kërcënim. Në vend që të tregojë çfarë ka ndodhur, ai mund ta zvogëlojë rolin e vet, ta ndryshojë rrëfimin ose ta zhvendosë përgjegjësinë te dikush tjetër.Kur “merita është e imja” shndërrohet në “nuk dija asgjë”Në psikologji njihet ajo që quhet prirje vetëfavorizuese. Njerëzit kanë prirjen që sukseset t’ia atribuojnë më shpesh aftësive, dijes dhe përpjekjeve të tyre, ndërsa dështimet t’ua faturojnë rrethanave, njerëzve të tjerë ose informacionit që pretendojnë se nuk e kanë pasur.Një meta-analizë e publikuar në Psychological Bulletin, e cila përfshiu 266 studime dhe 503 rezultate të pavarura, tregoi se kjo prirje është mjaft e përhapur, megjithëse ndryshon sipas moshës, kulturës dhe faktorëve të tjerë psikologjikë.Kjo nuk do të thotë se çdo person që mbrohet është i pandershëm. Ndonjëherë dikush vërtet nuk i ka pasur të gjitha informacionet. Problemi lind kur fillon ta mohojë atë që ka ditur, ta zvogëlojë fuqinë e vet vendimmarrëse ose të paraqitet si vëzhgues i një situate ku ka qenë pjesëmarrës
